सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी | Seekho Aur Kamao Yojana: कोर्स लिस्ट, रजिस्ट्रेशन ऑनलाइन संपूर्ण माहिती

Seekho Aur Kamao Yojana Online Registration, Application Form, Courses List | सीखो और कमाओ योजना ट्रेनी रजिस्ट्रेशन | सीखो और कमाओ योजना अप्लिकेशन फॉर्म | Seekho Aur Kamao Yojana Apply Online | सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी लाभ, उद्देश्य, पात्रता संपूर्ण माहिती मराठी 

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी: देशातील अल्पसंख्याक समाजातील नागरिकांना शासनामार्फत विविध प्रकारचे लाभ दिले जातात. जेणेकरून त्यांचा विकास करता येईलआणि तसेच त्यांना स्वावलंबी जीवन जगता येईल. अल्पसंख्याक समाजाकडून पारंपारिक कौशल्य क्षेत्रात व्यवसाय केला जातो जो दरवर्षी कमी होत आहे आणि नवीन पिढीतील तरुण पारंपारिक कौशल्ये स्वीकारत नाहीत. हे लक्षात घेऊन केंद्र सरकारने सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी ही योजना सुरू केली आहे. या योजनेतून पारंपरिक कौशल्यांचे प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. या लेखाद्वारे, तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेची संपूर्ण माहिती देणार आहोत. हा लेख वाचून, तुम्ही सीखो और कामओ योजनेचे फायदे, उद्दिष्टे, पात्रता, वैशिष्ट्ये, महत्त्वाची कागदपत्रे, अर्ज करण्याची प्रक्रिया इत्यादींशी संबंधित संपूर्ण माहिती देखील मिळवू शकाल.

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी हि भारत सरकारने सुरू केली आहे. पारंपारिक क्षेत्रात काम करणाऱ्या नागरिकांसाठी ही योजना सुरू करण्यात आली आहे. अल्पसंख्याक कौशल्य विकास योजनेअंतर्गत ही योजना 2013-14 मध्ये सुरू करण्यात आली होती. या योजनेंतर्गत भारतातील अल्पसंख्याक वर्गात  येणाऱ्या सर्व वर्ग आणि जातींच्या नागरिकांचा विकास केला जाईल. सीखो और कमाओ योजनेच्या माध्यमातून देशातील नागरिकांचे कौशल्य विकसित करण्यासाठी त्यांना प्रशिक्षणाद्वारे शिक्षणही दिले जाईल, जे मिळाल्यानंतर त्यांना चांगली नोकरी मिळू शकेल. सॉफ्ट स्किल्स, आणि लाईफ स्किल्स, टेक्निकल स्किल्सच्या शिक्षणातून नागरिकांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचे ज्ञान देण्यात येणार आहे.

Table of Contents

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी: संपूर्ण माहिती 

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी भारत सरकारने सुरू केली आहे. या योजनेच्या माध्यमातून अल्पसंख्याक तरुणांना पारंपरिक व्यवसायाच्या क्षेत्रात कौशल्य प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. जेणेकरून नवीन पिढीला पारंपरिक व्यवसायातून रोजगार मिळू शकेल. या योजनेमुळे स्वयंरोजगारालाही चालना मिळेल. याशिवाय या योजनेमुळे देशातील बेरोजगारीचा दरही कमी होणार आहे. सीखो और कमाओ योजनेच्या माध्यमातून पारंपारिक उद्योग पुन्हा उभारता येतील आणि त्यांचे संरक्षण सुद्धा होईल. या योजनेमुळे सशक्त मानव संसाधन विकसित होण्यास मदत होईल.

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी
सीखो और कमाओ योजना

अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालयाकडून सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी लागू केली जाईल. NCVT मान्यताप्राप्त कौशल्य प्रशिक्षण देण्यासाठी विकसित केलेल्या अभ्यासक्रमांमध्ये अल्पसंख्याक समुदायाद्वारे सराव केलेल्या विविध पारंपारिक कौशल्यांचा समावेश आहे जसे की भरतकाम, चिकन कारी, रत्ने आणि दागिने, विणकाम इ. याशिवाय, त्या अभ्यासक्रमांचाही या योजनेत समावेश केला जाईल, जे विशिष्ट राज्य किंवा प्रदेशाची मागणी आणि स्थानिक बाजारपेठेतील संभाव्यतेच्या आधारावर सुरू करता येतील.

                     आत्मनिर्भर भारत अभियान 

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी Highlights 

योजनासीखो और कमाओ योजना
व्दारा सुरु केंद्र सरकार
अधिकृत वेबसाईट http://www.seekhoaurkamao-moma.gov.in/
लाभार्थी अल्पसंख्याक नागरिक
विभाग अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय
उद्देश्य अल्पसंख्याक तरुणांना कौशल्य प्रशिक्षण प्रदान करणे
अर्ज करण्याची पद्धत ऑनलाइन
लाभ कौशल्य प्रशिक्षण
योजना आरंभ 2013-14
श्रेणी केंद्र सरकारी योजना
वर्ष 2023

                     आत्मनिर्भर भारत रोजगार योजना 

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी अपडेट्स 

अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालयाने सहा अधिसूचित अल्पसंख्याक समुदायांच्या फायद्यासाठी ‘सीखो और कमाओ’ योजना (SAK) लागू केली, ज्यात अल्पसंख्याक तरुण (14-45 वर्षे) विविध आधुनिक/पारंपारिक कौशल्यांवर अवलंबून असलेल्या कौशल्यांमध्ये सुधारणा करण्याचे लक्ष्य आहे. त्यांची पात्रता, प्रचलित आर्थिक ट्रेंड आणि बाजारातील संभाव्यता, ज्यामुळे त्यांना कमाई होऊ शकते योग्य रोजगार किंवा त्यांना स्वयंरोजगार घेण्यासाठी योग्य कुशल बनवणे. यामध्ये एकूण वाटपाच्या 33% देखील महिला लाभार्थ्यांसाठी राखून ठेवण्यात आले होते. ही योजना मंत्रालयाने पॅनेल केलेल्या प्रकल्प अंमलबजावणी एजन्सीज (PIAs) मार्फत लागू करण्यात आली होती.

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी
Image by Twitter

सुरुवातीपासून, सुमारे 4.68 लाख लाभार्थींना या योजनेअंतर्गत प्रशिक्षित केले गेले आहे, त्यापैकी सुमारे 2.28 लाख लाभार्थींना SAK पोर्टलवर उपलब्ध असलेल्या डेटानुसार विविध क्षेत्रांतर्गत नियुक्त करण्यात आले आहे. योजनेतील प्लेसमेंट डेटाचा अहवाल देणे ही एक सतत चालणारी क्रिया आहे आणि PIAs द्वारे वेळोवेळी अद्यतनित केली जाते. PIAs ला निधीचा अंतिम हप्ता जारी करण्यापूर्वी, PIA ने योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार अनिवार्य प्लेसमेंट साध्य केले आहे याची खात्री केली जाते. SAK योजना आता ‘प्रधानमंत्री विरासत का संवर्धन’ (PM vikas) या एकात्मिक योजनेचा एक घटक म्हणून एकत्रित करण्यात आली आहे. कौशल्य विकासावर लक्ष केंद्रित करणार्‍या अल्पसंख्याक समुदायांसाठी, अल्पसंख्याक महिलांची उद्योजकता आणि नेतृत्व, आणि शाळा सोडलेल्यांसाठी शिक्षण समर्थन.

                      स्टार्टअप इंडिया सीड फंड स्कीम 

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी: उद्दिष्ट

अल्पसंख्याक समाजातील तरुणांना पारंपरिक व्यवसायाचे प्रशिक्षण देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. हे प्रशिक्षण देण्यासाठी सरकारने विविध अभ्यासक्रम विकसित केले आहेत. या योजनेच्या माध्यमातून देशातील बेरोजगारीचे प्रमाण कमी होऊन देशातील नागरिकांना स्वयंरोजगारासाठी प्रोत्साहन मिळेल. या शिवाय या योजनेच्या माध्यमातून अल्पसंख्याकांची पारंपारिक कौशल्ये जतन आणि श्रेणीसुधारित करून त्यांना बाजारपेठेशी जोडले जाऊ शकते. सीखो और कमाओ योजनेच्या माध्यमातून अल्पसंख्याक समाजातील तरुण सशक्त आणि स्वावलंबी होतील आणि त्यांचे जीवनमानही सुधारेल. या योजनेमुळे अल्पसंख्याकांनाही वाढत्या बाजारपेठेतील संधींचा लाभ घेता येईल.

  • नागरिकांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचे ज्ञान मिळावे, यासाठी प्रशिक्षणासाठी 3 महिन्यांचा कालावधी निश्चित करण्यात आला आहे.
  • नागरिकांना पारंपारिक कौशल्ये विकसित करण्यासाठी प्रशिक्षणाचा जास्तीत जास्त कालावधी एक वर्षासाठी निश्चित करण्यात आला आहे.
  • या प्रशिक्षणांचा कालावधी नागरिकांनी निवडलेल्या व्यापारावर अवलंबून असतो.
  • प्रशिक्षणामध्ये अल्पसंख्याक भागातील नागरिकांसाठी भरतकाम, चिकन कारी, रत्ने आणि दागिने, विणकाम इत्यादी व्यवसाय समाविष्ट आहेत.
  • NCVT ने अल्पसंख्याक भागातील नागरिकांसाठी सुरू केलेल्या या चाचण्यांना मदत केली जाईल.
  • चालू प्रशिक्षणासोबतच कोणत्याही राज्याच्या किंवा अल्पसंख्याक भागातील नागरिकांच्या मागणीनुसार नवीन अभ्यासक्रमांचाही समावेश केला जाईल.

                  प्रधानमंत्री कौशल विकास योजना 

सीखो और कमाओ  योजनेंतर्गत घटक

  • आधुनिक व्यापारांसाठी प्लेसमेंट संबंधित कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम
  • पारंपारिक व्यापार / हस्तकला / कला प्रकारांसाठी कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम

पारंपारिक ट्रेड्ससाठी कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम

  • रोजगाराच्या संधी निर्माण करण्यासाठी कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम खालील उपक्रमांशी जोडले जावेत.
  • पारंपारिक व्यवसायांमध्ये गुंतलेल्या तरुणांची ओळख आणि स्व-मदत गट/कंपन्यांमध्ये एकत्रीकरण.
  • बचत गटामध्ये सरासरी 20 सदस्य असावेत.
  • युवकांच्या कौशल्य विकासासाठी बचत गटांमार्फत कौशल्य प्रशिक्षणाची व्यवस्था केली जाईल.
  • ग्राहक आणि विक्रेत्यांच्या प्रवेशाचीही खात्री केली जाईल.
  • राष्ट्रीय अल्पसंख्याक विकास आणि वित्त महामंडळासह विविध वित्तीय संस्थांना सादर करण्यासाठी व्यवसाय योजना प्रस्ताव तयार करण्यासाठी सहाय्य प्रदान केले जाईल.
  • हा कार्यक्रम किमान 2 महिन्यांसाठी आणि काही निवडक व्यापारांसाठी तो जास्तीत जास्त 1 वर्षासाठी ऑपरेट केला जाईल.
  • लाभार्थ्यांच्या रोजगाराच्या संधी वाढवण्यासाठी हा कार्यक्रम प्रभावी ठरेल.
  • कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी संस्थेकडे पुरेशा वर्गखोल्या आणि इतर सुविधा असाव्यात.

                       स्कील इंडिया योजना 

सीखो और कमाओ स्कीम अंतर्गत फंडिंग पॅटर्न 

  • या योजनेचा 100% निधी केंद्र सरकारकडून मिळेल.
  • ही योजना थेट अल्पसंख्याक मंत्रालयामार्फत लागू केली जाईल.
  • सर्व मंजूर प्रकल्पांचा संपूर्ण खर्च मंत्रालय उचलेल.
  • सर्व मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करून वेळेत प्रकल्प पूर्ण करणाऱ्या PIA ला प्रकल्प खर्चाच्या 5% प्रोत्साहन दिले जाईल.
  • लाभार्थ्यांना दरमहा 750/- रुपये मानधन दिले जाईल.
  • स्थानिक अनिवासी प्रशिक्षणार्थींना दरमहा रु. 1500/- चे स्टायपेंड दिले जाईल.
  • ज्या प्रशिक्षणार्थींसाठी संस्थेने निवासी सुविधांची व्यवस्था केली आहे अशा प्रशिक्षणार्थींना जेवण आणि निवासासाठी 1500/- रुपये 3 महिन्यांसाठी दिले जातील.
  • संस्थेला अनिवासी कार्यक्रमासाठी प्रति इंटर्न रु. 10000/- आणि निवासी कार्यक्रमासाठी रु. 13000 प्रति इंटर्न दिले जातील.
  • संस्थेला कच्चा माल मिळण्यासाठी प्रति प्रशिक्षणार्थी रु. 2000/- उपलब्ध करून दिले जातील.

सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी अंतर्गत वैशिष्ट्ये

  • सीखो और कमाओ योजना 2023 मराठी भारत सरकारने सुरू केली आहे.
  • या योजनेच्या माध्यमातून अल्पसंख्याक तरुणांना पारंपरिक व्यवसायाच्या क्षेत्रात कौशल्य प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. जेणेकरून नवीन पिढीला पारंपरिक व्यवसायातून रोजगार मिळू शकेल.
  • सीखो और कमाओ योजने अंतर्गत, 2016 पासून, अल्पसंख्याक समुदायातील 84779 महिलांना मॉड्युलर रोजगारक्षम कौशल्य अभ्यासक्रमांसाठी प्रशिक्षण देण्यात आले आहे.
  • सन 2017-18 पासून, मंत्रालयाने NSQF अनुरूप अभ्यासक्रमांसह सामान्य नियम स्वीकारले आहेत.
  • या योजनेमुळे स्वयंरोजगारालाही चालना मिळेल.
  • याशिवाय या योजनेमुळे देशातील बेरोजगारीचा दरही कमी होणार आहे.
  • सीखो और कमाओ योजनेच्या माध्यमातून पारंपारिक उद्योग पुन्हा उभारता येतील.
  • या योजनेमुळे सशक्त मानव संसाधन विकसित होण्यास मदत होईल.
  • ही योजना अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय राबवणार आहे.
  • NCVT मान्यताप्राप्त कौशल्य प्रशिक्षण देण्यासाठी विकसित केलेल्या अभ्यासक्रमांमध्ये अल्पसंख्याक समुदायाद्वारे सराव केलेल्या विविध पारंपारिक कौशल्यांचा समावेश आहे जसे की भरतकाम, चिकन कारी, रत्ने आणि दागिने, विणकाम इ.
  • याशिवाय, त्या अभ्यासक्रमांचाही या योजनेत समावेश केला जाईल, जे विशिष्ट राज्य किंवा प्रदेशाची मागणी आणि स्थानिक बाजारपेठेतील संभाव्यतेच्या आधारावर सुरू करता येतील.

                      प्रधानमंत्री मुद्रा योजना 

सीखो और कमाओ योजनेंतर्गत प्रदान करण्यात येणारी रक्कम

  • या योजनेअंतर्गत प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी एकूण रक्कम तीन हप्त्यांमध्ये दिली जाईल.
  • पहिल्या आणि दुसऱ्या हप्त्यामध्ये प्रकल्प खर्चाच्या 40% आणि दुसऱ्या हप्त्यामध्ये प्रकल्प खर्चाच्या 20% आणि प्रोत्साहन रक्कम असेल.
  • हप्त्याची रक्कम थेट PIA च्या खात्यात पाठवली जाईल.
  • प्रकल्प मंजूर झाल्यानंतर आणि सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी झाल्यानंतर पहिल्या हप्त्याची रक्कम दिली जाईल.
  • पहिल्या हप्त्याच्या रकमेच्या 60% वापरानंतर आणि वर्षाचा लेखापरीक्षण अहवाल सादर केल्यानंतर दुसऱ्या हप्त्याची रक्कम दिली जाईल.
  • तिसऱ्या हप्त्याची रक्कम प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर आणि प्रकल्प पूर्णत्वाचा अहवाल दाखल केल्यानंतर दिली जाईल. प्रकल्प पूर्णत्वाच्या अहवालासह ऑडिट केलेले  यूटिलाइजेशन प्रमाणपत्र, प्लेसमेंटशी संबंधित माहिती, स्वयंरोजगार घेतलेल्या प्रशिक्षणार्थींची माहिती आणि सर्व कागदपत्रेही सादर करावी लागतील.

                       फ्री सिलाई मशीन योजना 

सीखो और कमाओ योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी प्रकल्प अंमलबजावणी संस्था

  • सोसायटी नोंदणी कायद्यांतर्गत नोंदणीकृत राज्य सरकारे/केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनाच्या सोसायट्या.
  • कोणतीही आस्थापना खाजगी मान्यताप्राप्त/नोंदणीकृत व्यावसायिक संस्था जी किमान गेल्या 3 वर्षात कौशल्य विकास अभ्यासक्रम आयोजित करते आणि जी प्रस्थापित बाजारपेठेशी संबंधित आहे आणि प्लेसमेंट रेकॉर्ड आहे.
  • उद्योग आणि उद्योगांची संघटना.
  • सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांसह केंद्र/राज्य सरकारची कोणतीही संस्था आणि पंचायती राज प्रशिक्षण संस्थेसह केंद्र/राज्य सरकारच्या प्रशिक्षण संस्था.
  • खालील निकषांची पूर्तता करणाऱ्या संस्था आणि स्वयंसेवी संस्था:-
  • संस्थेची नोंदणीला किमान 3 वर्षे झाली असावी.
  • समुदाय, विशेषत: अल्पसंख्याकांच्या सामाजिक कल्याणासाठी आचार आणि प्रचारात गुंतलेली कोणतीही नोंदणीकृत नागरी संस्था किंवा गैर-सरकारी संस्था.
  • समाज किंवा संस्थेला कौशल्य अपग्रेड कार्यक्रमाच्या क्षेत्रात किमान 3 वर्षांचा अनुभव असावा.
  • मंत्रालयाकडून मदत न मिळाल्यास मर्यादित कालावधीसाठी कार्य चालू ठेवण्याची क्षमता संस्थेकडे असली पाहिजे.
  • चांगली प्रतिष्ठा आणि विश्वासार्हता.
  • संस्थेचे इतर संस्थांशी नेटवर्किंग असले पाहिजे.
  • कोणत्याही केंद्रीय/राज्य मंत्रालय/विभागाने काळ्या यादीत टाकलेल्या संस्था पात्र नाहीत.

                            पीएम शादी शगुन योजना 

योजनेंतर्गत प्रकल्प कालावधी

  • प्रकल्पाचा किमान कालावधी 3 महिने असेल ज्यामध्ये आधुनिक कौशल्ये जसे की तांत्रिक कौशल्ये, सॉफ्ट स्किल्स आणि जीवन कौशल्ये यांचा समावेश आहे.
  • पारंपारिक कौशल्यांसाठी प्रत्येक कार्यक्रमाचा कालावधी ट्रेडवर अवलंबून जास्तीत जास्त 1 वर्ष असेल.

सीखो और कमाओ योजनेंतर्गत अर्जाशी संबंधित महत्त्वाची माहिती

  • अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय सर्व इच्छुक संस्थांना वृत्तपत्रांमध्ये जाहिरातीद्वारे आणि मंत्रालयाच्या अधिकृत वेबसाइटद्वारे योजना चालवण्यासाठी आमंत्रित करेल.
  • चौकशी समिती स्थापन करण्यात येणार असून त्यामार्फत संघटनांची चौकशी केली जाणार आहे.
  • मंत्रालयाच्या आवश्यकतेनुसार दरवर्षी या योजनेत संस्थांचा समावेश केला जाईल.
  • तांत्रिक सहाय्य एजन्सीद्वारे संस्थांशी संबंधित माहितीची पडताळणी केली जाईल
  • मंजुरी समितीने शिफारस केलेल्या प्रकल्पांना सचिव मान्यता देतील.

योजनेंतर्गत प्रकल्प निरीक्षण

  • TSA किंवा इतर कोणतीही एजन्सी मंत्रालयाद्वारे नियुक्त केली जाईल ज्याद्वारे प्रकल्पाचे निरीक्षण केले जाईल.
  • या प्रकल्पावर मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्याकडून देखरेख ठेवली जाऊ शकते.
  • योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी संस्थेकडे किमान पायाभूत सुविधा असणे आवश्यक आहे.
  • लाभार्थ्यांना माहिती देण्यासाठी मॅनेजमेंट इन्फोर्मेशन प्रणालीद्वारे घरोघरी जाऊन सर्वेक्षण आणि परीक्षण कॉल केले जातील.
  • ज्या लाभार्थ्यांची नियुक्ती पंचायतीबाहेर करण्यात आली आहे अशा सर्व लाभार्थ्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांकडून लाभार्थींचे प्रशिक्षण, नियुक्ती आणि अधिकार यांच्याशी संबंधित माहिती घेतली जाईल.

                         दिन दयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजना 

योजनेंतर्गत प्रकल्प पूर्ण करणे

  • प्रकल्प पूर्णत्वाचा अहवाल संस्थेला दुसरा हप्ता जारी होण्यापूर्वी मंत्रालयाला द्यावा लागेल. या समर्थनामध्ये, ऑडिट केलेले यूटिलाइजेशन प्रमाणपत्र आणि दुसऱ्या हप्त्याचा लेखापरीक्षण अहवाल असणे बंधनकारक आहे.
  • दस्तऐवजीकरण हा प्रकल्पाचा एक अविभाज्य भाग आहे ज्यामध्ये व्हिडिओ रेकॉर्डिंगसह प्रकल्पाची संपूर्ण स्थिती असेल. सर्व कागदपत्रांमध्ये प्रकल्पाच्या पूर्णतेशी संबंधित सर्व माहिती असणे आवश्यक आहे.

सीखो और कमाओ योजना अंतर्गत महत्वपूर्ण मार्गदर्शक तत्त्वे

  • लाभार्थी हक्काची बाब म्हणून अनुदानावर दावा करू शकत नाही.
  • सीखो और कमाओ योजनेंतर्गत अनुदान मिळवू इच्छिणाऱ्या संस्थेला सर्व पात्रता अटी पूर्ण कराव्या लागतात.
  • दरवर्षी या योजनेंतर्गत सर्व नियमांचे पालन केले जात असल्याची लेखी माहिती संस्थेला द्यावी लागेल.
  • संस्थेला अध्यक्षांच्या नावे रु. 20 च्या गैर-न्यायिक स्टॅम्प पेपरवर माहिती द्यावी लागेल की या योजनेच्या सर्व मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन केले जात आहे, आणि योजनेच्या अंमलबजावणीमध्ये अनुदानाची रक्कम खर्च केली जात आहे. योजनेच्या अंमलबजावणीत अनुदानाची रक्कम खर्च न झाल्यास संस्थेला ती रक्कम शासनाला परत करावी लागेल.
  • प्रकल्प चालविण्यासाठी संस्थेने नियुक्त केलेल्या कोणत्याही कर्मचार्‍यांना कोणत्याही प्रकारचे पैसे देण्यास मंत्रालय जबाबदार राहणार नाही.
  • अनुदान देण्याबाबत अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालयाशी संबंधित सर्व वाद सोडविण्याचे अधिकार दिल्ली न्यायालयाला असतील.
  • कोणत्याही धार्मिक, सांप्रदायिक, सनातनी किंवा फुटीरतावादी तत्त्वांचा संस्थेद्वारे प्रचार केला जाणार नाही.
  • नवीन प्रकल्पांच्या बाबतीत, प्रकल्प सुरू होण्याची तारीख मंत्रालय आणि राज्य अल्पसंख्याक कल्याण विभागाला सूचित केली जाईल. ही माहिती त्यांच्या बँक खात्यात निधी मिळाल्यापासून 15 दिवसांच्या आत दिली जाईल.
  • संस्था लाभार्थ्यांकडून कोणत्याही प्रकारचे शुल्क आकारणार नाही.
  • आवर्ती नसलेल्या वस्तू अधिकृत डीलर्समार्फतच खरेदी केल्या जातील.
  • संस्थेतर्फे प्रकल्पाच्या ठिकाणी एक फलक लावला जाईल, ज्याद्वारे हा प्रकल्प अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालयांतर्गत चालवला जात असल्याची माहिती दिली जाईल.

सीखो और कमाओ योजना अंतर्गत इतर दिशानिर्देश 

  • सामान्य वित्तीय नियम 150(2) च्या तरतुदी लागू केल्या जातील जेथे विशिष्ट रकमेसाठी स्वयंसेवी संस्थांना सहाय्य दिले जात असेल.
  • संस्थेद्वारे राष्ट्रीयकृत किंवा शेड्युल्ड बँकेत स्वतंत्र खाते उघडले जाईल.
  • रु. 10000/- किंवा अधिकचे पेमेंट फक्त चेकद्वारे केले जाईल.
  • प्रकल्प सुरू ठेवण्यासाठी संस्थेला त्यांच्या बँक पासबुकची छायाप्रत सादर करावी लागेल.
  • भारताच्या महालेखा परीक्षकाद्वारे खाते नियंत्रित आणि तपासले जाऊ शकते.
  • संस्थेला कामगिरीसह उपलब्धी अहवाल मंत्रालयाला सादर करावा लागेल.
  • या योजनेचा लाभ अल्पसंख्याक समाजातील सर्व नागरिकांना संस्थेमार्फत देण्यात येणार आहे.
  • कोणत्याही संस्थेला या योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी सरकारी स्रोतासह इतर कोणत्याही स्त्रोताकडून एकावेळी एकापेक्षा जास्त अनुदान मिळू शकत नाही.
  • हे अनुदान संस्थेला इतर कोणत्याही कारणासाठी वापरता येणार नाही.
  • प्रकल्पाच्या कामकाजाबाबत सरकार समाधानी नसेल किंवा योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे योग्य पालन होत नाही असे सरकारला वाटत असेल, तर अशा परिस्थितीत सरकारकडून अनुदान रोखले जाऊ शकते.
  • एखाद्या संस्थेला काळ्या यादीत टाकल्यानंतर भविष्यात शासनाकडून कोणतेही अनुदान दिले जाणार नाही.
  • या योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी कोणत्याही प्रकारची मालमत्ता प्राप्त झाली असल्यास, या प्रकरणात ती मालमत्ता केवळ योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी वापरली जाईल.
  • संस्थेला प्राप्त झालेल्या सर्व कायमस्वरूपी आणि अर्ध-स्थायी मालमत्तेची माहिती रजिस्टरमध्ये नोंदवली जाईल.
  • संस्थेने यापूर्वी जारी केलेल्या हप्त्यांचा योग्य वापर केल्याचा पुरावा दाखविल्यानंतरच दुसऱ्या हप्त्याची रक्कम दिली जाईल.

                        थेट कर्ज योजना 

सीखो और कमाओ योजना प्लेसमेंट आणि पोस्ट प्लेसमेंट सहाय्य

  • सर्व उमेदवारांसाठी प्लेसमेंट सहाय्य आणि समुपदेशन सहाय्य संस्थेद्वारे प्रदान केले जाईल.
  • सुमारे 75% उमेदवारांची नियुक्ती ज्यापैकी 50% संघटित क्षेत्रात नियुक्ती करणे अनिवार्य आहे.
  • शक्य तितक्या प्लेसमेंट मध्ये किमान स्थान परिवर्तन व्हायला हवे.
  • PPS चे वितरण ही PIA ची एक महत्वाची जबाबदारी आहे.
  • संघटित क्षेत्रातील प्लेसमेंटमध्ये, उमेदवारांना पीएफ, ईएसआय इत्यादी फायदे देखील मिळायला हवे.
  • असंघटित क्षेत्रातील नियुक्तीचा विचार तेव्हाच केला जाईल जेव्हा उमेदवाराला किमान वेतन दर्शविणारे ऑफर लेटर दिले जाईल. याशिवाय, नियोक्त्याकडून प्रमाणपत्र दिले जाईल ज्यामध्ये उमेदवाराला किमान वेतन दिले जात आहे आणि नोकरीमध्ये स्थिरता असेल अशी माहिती दिली जाईल.
  • किमान 3 महिने प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर काम करणार्‍या उमेदवारांनाच नियुक्त मानले जाईल.

सीखो और कमाओ योजना अंतर्गत पात्रता

  • या योजनेचा लाभ केवळ अल्पसंख्याक समाजातील नागरिकच मिळण्यास पात्र आहेत.
  • अर्जदाराचे वय 14 ते 35 वर्षांच्या दरम्यान असावे.
  • लाभार्थी इयत्ता 5 वी उत्तीर्ण असावा.
  • या योजनेंतर्गत, राखीव प्रवर्ग रिक्त राहिल्यास, या स्थितीत रिक्त जागा अनारक्षित मानल्या जातील.

सीखो और कमाओ योजना अंतर्गत अर्ज करण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.

सीखो और कमाओ योजना

  • होम पेजवर तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेअंतर्गत अर्ज करा या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • आता अर्ज तुमच्यासमोर उघडेल.
  • तुम्हाला अर्जामध्ये विचारलेली सर्व महत्वाची माहिती जसे की तुमचे नाव, मोबाईल नंबर, ईमेल आयडी इ. प्रविष्ट करणे आवश्यक आहे.
  • आता तुम्हाला सर्व महत्त्वाची कागदपत्रे अपलोड करावी लागतील.
  • यानंतर तुम्हाला सबमिट ऑप्शनवर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे तुम्ही सीखो और कमाओ योजनेंतर्गत अर्ज करू शकाल.

सीखो और कमाओ योजना पोर्टलवर लॉगिन करण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.

सीखो और कमाओ योजना

  • यानंतर तुम्हाला लॉगिन विभागात तुमचा युजरनेम पासवर्ड आणि कॅप्चा कोड टाकावा लागेल.
  • आता तुम्हाला login च्या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे तुम्ही लॉग इन करू शकाल.

प्रशिक्षणार्थी (ट्रेनी) रजिस्ट्रेशन करण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • त्यानंतर तुम्हाला डाउनलोड पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  •  आता तुम्हाला Trainee Registration Form च्या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.

सीखो और कमाओ योजना

  • यानंतर हा फॉर्म तुमच्या डिव्हाइसमध्ये डाउनलोड केला जाईल.
  • आता तुम्हाला या फॉर्मची प्रिंट आऊट घ्यावी लागेल.
  • तुम्हाला या फॉर्ममध्ये विचारलेली सर्व महत्त्वाची माहिती टाकावी लागेल.
  • आता तुम्हाला सर्व महत्त्वाची कागदपत्रे जोडावी लागतील.
  • यानंतर तुम्हाला हा फॉर्म संबंधित विभागाकडे जमा करावा लागेल.

फॉर्म्स आणि गाईडलाइन डाउनलोड करण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • होम पेजवर तुम्हाला Forms and Guidelines या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.

सीखो और कमाओ योजना

  • आता तुमच्या समोर एक नवीन पेज उघडेल.
  • या पेजवर तुम्हाला तुमच्या गरजेनुसार पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • यानंतर तुमच्या स्क्रीनवर एक PDF फाईल उघडेल.
  • आता तुम्हाला डाउनलोड पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे तुम्ही फॉर्म आणि मार्गदर्शक तत्त्वे डाउनलोड करू शकाल.

एंपेनल्ड PIA’s ची यादी पाहण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • यानंतर तुम्हाला एंपेनल्ड PIA अंतर्गत क्लिक टू व्यू डीटेल्स या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.

सीखो और कमाओ योजना

  • यानंतर तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल.
  • या पेजवर तुम्हाला आर्थिक वर्ष निवडायचे आहे.
  • संबंधित माहिती तुमच्या संगणकाच्या स्क्रीनवर असेल.

मॅनेजमेंट इन्फोर्मेशन सिस्टम संबंधित माहिती पाहण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • होम पेजवर, तुम्हाला मॅनेजमेंट इन्फॉर्मेशन सिस्टीम अंतर्गत क्लिक टू व्यू डीटेल्स पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.

सीखो और कमाओ योजना

  • आता तुमच्या समोर खालील यादी उघडेल.
  • नोकरीसाठी ट्रेन मॅन पॉवर शोधा (Search Trained Manpower for Job)
  • PIA अॅलोकेशन लिस्ट 
  • ट्रेनी लिस्ट
  • ट्रेनी रिपोर्ट 
  • सेंटर्स लिस्ट 
  • तुम्हाला तुमच्या गरजेनुसार पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • या पृष्ठावर आपल्याला विचारलेली माहिती प्रविष्ट करावी लागेल.
  • आता तुम्हाला सबमिट पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • संबंधित माहिती तुमच्या संगणकाच्या स्क्रीनवर असेल.

प्लेसमेंट डीटेल्स पाहण्यासाठी प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • यानंतर तुम्हाला प्लेसमेंट डीटेल्सखाली दिलेले क्लिक टू व्यू डीटेल्स या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • आता तुमच्या समोर एक नवीन पेज उघडेल.

सीखो और कमाओ योजना

  • या पेजवर तुम्हाला प्लेसमेंट रिपोर्टच्या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • यानंतर तुम्हाला आर्थिक वर्ष, राज्य, पीआयएचे नाव, केंद्र, व्यापार, बॅच, समुदायाचे नाव, लिंग आणि प्रशिक्षणार्थीचे नाव टाकावे लागेल.
  • आता तुम्हाला सर्च ऑप्शनवर क्लिक करावे लागेल.
  • संबंधित माहिती तुमच्या संगणकाच्या स्क्रीनवर असेल.

संपर्क तपशील पाहण्यासाठी प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला सीखो और कमाओ योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज उघडेल.
  • यानंतर तुम्हाला Contact Us च्या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.

सीखो और कमाओ योजना

  • आता तुमच्या समोर एक नवीन पेज उघडेल.
  • या पृष्ठावर तुम्ही संपर्क तपशील पाहण्यास सक्षम असाल.
अधिकृत वेबसाईटइथे क्लिक करा
सीखो और कमाओ योजना माहिती PDF इथे क्लिक करा
केंद्र सरकारी योजना इथे क्लिक करा
महाराष्ट्र सरकारी योजना इथे क्लिक करा
जॉईन टेलिग्राम

निष्कर्ष / Conclusion

अल्पसंख्याक तरुणांची शैक्षणिक पात्रता, सध्याचा आर्थिक कल आणि बाजारपेठेतील संभाव्यतेनुसार विविध आधुनिक/पारंपारिक व्यवसायांमध्ये त्यांची कौशल्ये वाढवणे, ज्यामुळे त्यांना योग्य रोजगार मिळू शकेल किंवा त्यांना स्वयंरोजगारासाठी योग्यरित्या कुशल बनवता येईल, हे या योजनेचे उद्दिष्ट असेल. आणि त्याचबरोबर देशासाठी या योजनेच्या माध्यमातून आपण कुशल मनुष्यबळ तयार करू शकतो.

सीखो और कमाओ योजना FAQ 

Q. सीखो और कमाओ योजना काय आहे?

what is seekho aur kamao scheme?

  • सीखो और कमाओ ही 14 ते 35 वर्षे वयोगटातील तरुणांसाठी कौशल्य विकास योजना आहे.
  • शाळा सोडणाऱ्यांसाठी रोजगार आणि रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे, विद्यमान कामगारांची रोजगारक्षमता सुधारणे इ. यांचे उद्दिष्ट आहे.
  • योजना 75% प्लेसमेंट सुनिश्चित करते, त्यापैकी 50% संघटित क्षेत्रात असणे आवश्यक आहे.
  • योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, अंमलबजावणी करणाऱ्या संस्थांना प्लेसमेंट सेवांशी संबंध स्थापित करणे आवश्यक असेल.
  • प्रशिक्षण घेतल्यानंतर स्वयंरोजगारासाठी इच्छुक उमेदवारांसाठी, संस्था त्यांच्यासाठी वित्तीय संस्था, राष्ट्रीय अल्पसंख्याक विकास वित्त महामंडळ (NMDFC), बँका इत्यादींमार्फत सुलभ सूक्ष्म वित्त/कर्जाची व्यवस्था करेल.
  • नियुक्तीनंतर रु. 2000/- दरमहा नियुक्त प्रशिक्षणार्थींना दोन महिन्यांसाठी प्लेसमेंट सहाय्य म्हणून प्रदान केले जाते.

Q. कार्यक्रमाचा कालावधी किती असेल?

निवडलेल्या ट्रेडवर अवलंबून कार्यक्रमांचा कालावधी किमान 2 महिन्यांचा आणि जास्तीत जास्त 1 वर्षाचा असेल.

Q. या योजनेत कोणते अभ्यासक्रम मिळू शकतात?

प्रशिक्षण कार्यक्रम राष्ट्रीय कौशल्य विकास महामंडळ किंवा NSDC द्वारे विहित केलेल्या कोणत्याही एजन्सीने मंजूर केलेल्या अभ्यासक्रमांनुसार आहेत.

Q. सीखो और कमाओ योजना कधी सुरू केली?

सीखो और कमाओ योजना 2020 मध्ये सुरू करण्यात आली.

Q. सीखो और कमाओ योजनेचे लाभार्थी कोण आहेत?

सीखो और कमाओ योजनेचे लाभार्थी अल्पसंख्यक वर्गातील नागरिक असतील. 

Leave a Comment