महाराष्ट्र भूमी अभिलेख 2022-23 मराठी | Mahabhulekh, 7/12, 8A, Property Card

Bhulekh Mahabhumi | Maharashtra Bhumi Abhilekh 2022 | महाभूलेख महाराष्ट्र, 7/12 8अ ऑनलाइन bhulekh mahabhumi.gov.in | Mahabhulekh 7/12, 8A पहा ऑनलाइन, प्रॉपर्टी कार्ड | महाराष्ट्र भूमी अभिलेख 2022-23 मराठी | Mahabhulekh, 7/12, 8A, Property Card@bhulekh mahabhumi.gov.in | भूमी अभिलेख ऑनलाइन चेक | डिजिटल सात बारा |  Maharashtra’s 7/12 utara land records

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख 2022-23 मराठी: महाराष्ट्र सरकार राज्यातील नागरिकांसाठी विविध प्रकारची सुविधा निर्माण करत असते, जेणेकरून नागरिकांना त्यांची महत्वपूर्ण कामे सहज करता यावी, शासनाने राज्यातील नागरिकांना प्रॉपर्टी किंवा शेती संबंधित आणि जमिनीच्या संबंधित महत्वपूर्ण कागदपत्रे सहज उपलब्ध व्हावी यासाठी ऑनलाइन पोर्टल सुरु केले आहे. महाभूलेख किंवा महाराष्ट्र भूमी अभिलेख हे भूमी अभिलेख दस्तऐवज आहे, जे महाराष्ट्रातील भूखंडाशी संबंधित सर्व माहिती प्रदान करते. हे ‘7/12 उतारा आणि 8A उतारा 7/12 ऑनलाइन म्हणून भूखंडांची तपशीलवार माहिती प्रदान करते. महाभूलेख वेबसाइटवर ई-महाभुलेख कागदपत्रे सहज उपलब्ध होऊ शकतात. त्याला उतारा, सातबारा किंवा आपला खाता असेही म्हणतात.

bhulekh.mahabhumi.gov.in वर महाअभिलेख प्रवेश करता येईल. महाभूलेख 7/12 हे राज्यातील जमिनीची कागदपत्रे शोधणे, डाउनलोड करणे, प्रिंट करणे आणि काढणे यासाठी वन-स्टॉप प्लॅटफॉर्म आहे. भूतकाळातील मालकी आणि जमिनीवरील विवादांची पडताळणी करण्यासाठी महाभिलेख वरील 7/12 व 8A कागदपत्रे अत्यंत महत्वपूर्ण आहेत. बहुतांश वेळा फ्लॅट किंवा अपार्टमेंट खरेदीशी संबंधित नियमांबद्दल नागरिकांना माहित असते, परंतु भूखंड खरेदीशी संबंधित काय नियम आहेत किंवा कोणते नियम पाळणे आवश्यक आहे? महाभूलेखातील ‘7/12 उतारा’ किंवा ‘सातबारा उतारा’ (7/12 उतारा) हा एक महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे. खरे तर, महाभूमी 7/12 ऑनलाइन महाराष्ट्र दस्तऐवज जमिनीच्या तुकड्याच्या मालकीच्या स्थापनेसाठी महत्त्वपूर्ण आहे. पिक सर्वक्षण आणि इतर सरकारी सुविधांचा फायदा मिळविण्यासाठी व कर्ज करार यासारख्या कामांसाठी, शेतकरी 7/12 उताऱ्याचा उपयोग मोठ्या प्रमाणात करतात.

महाभुलेखात दाखवल्याप्रमाणे 7/12 उतारा ऑनलाइन महसूल विभागाकडून, तहसीलदारांमार्फत जारी केला जातो. महाभुलेख 7/12 गावाचा फॉर्म क्रमांक दाखवतो, इतर सर्व हक्कांच्या नोंदींप्रमाणेच, महाभुलेख 7/12 मधील ऑनलाइन 7/12 उतारामध्ये सर्व्हे नंबर, क्षेत्रफळ, मालक, जमिनीतील त्यांचा हिस्सा, बोजा इत्यादींचा समावेश आहे. त्यात जमिनीची महत्त्वाची माहिती देखील आहे. महाभूलेख 7/12 महाराष्ट्रातील जमीनमालकांना जमिनीच्या नोंदी शोधण्यास आणि तपासण्यास आणि अल्प किंमतीत 7/12 ची इलेक्ट्रॉनिक प्रत मिळविण्यास सक्षम करते. मालमत्ता मालक digitalsatbara.mahabhumi.gov.in वरून डिजिटल 712 उतारा आणि 8A उतारे आणि प्रॉपर्टी कार्ड डाउनलोड करू शकतात जे कायदेशीर पडताळणीसाठी देखील वापरले जाऊ शकतात. मित्रांनो या शासनाच्या पोर्टल संबंधित संपूर्ण माहिती आपण पाहणार आहोत.

Table of Contents

महाभूलेख 7/12 सातबारा उतारा, महाराष्ट्र भूमि अभिलेख संपूर्ण माहिती 

जमिनीशी संबंधित महत्त्वाच्या माहितीपर्यंत प्रवेश सुलभ करण्यासाठी भारत सरकारने डिजिटल इंडिया लँड रेकॉर्ड आधुनिकीकरण कार्यक्रम सुरू केला. या कार्यक्रमांतर्गत महाराष्ट्रातील नागरिक महाभूलेख पोर्टलद्वारे कोणतीही जमीन किंवा मालमत्तेशी संबंधित माहिती ऑनलाइन मिळवू शकतात. नियुक्त पोर्टल वापरकर्त्यांना कोणत्याही अडचणीशिवाय महाराष्ट्र भूमी अभिलेख 2022-23 मराठीडेटाबेस ऑनलाइन ऍक्सेस करण्यास मदत करते. जमीन मालक किंवा संभाव्य जमीन खरेदीदार म्हणून, 7/12 आणि 8A सारख्या महत्त्वाच्या माहिती मध्ये प्रवेश करण्यासाठी आणि काही वेळेत संबंधित आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी या ऑनलाइन पोर्टलला भेट द्या. पोर्टलबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी आणि त्यावर माहिती कशी मिळवायची ते वाचा.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख 2022-23 मराठी
महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

महाभूलेख पोर्टल हा महाराष्ट्र सरकार समर्थित असलेला एक महत्वाचा उपक्रम आहे, जो जमीन मालक आणि खरेदीदारांना जमिनीच्या नोंदी सहज उपलब्ध करून देतो. दुसऱ्या शब्दांत, त्याची व्याख्या म्हणजे महाराष्ट्राचे भूमी अभिलेख पोर्टल म्हणून करता येईल. महाराष्ट्र भूमी अभिलेख, ज्याला उतारा, सातबारा आणि आपला खाता असेही म्हणतात, जमिनीच्या कोणत्याही भूखंडाच्या संबंधित माहिती शोधणाऱ्यांसाठी उपयुक्त पोर्टल म्हणून काम करते. लक्षात घ्या की ही ऑनलाइन वेबसाइट राज्य सरकारद्वारे प्रशासित आणि नियंत्रित जमिनीच्या नोंदी ठेवते.

साधारणपणे, या वेबसाइटवर उपलब्ध असलेली सर्व माहिती सोयीनुसार आणि आवश्यकतेनुसार मुद्रित किंवा डाउनलोड केली जाऊ शकते. महाराष्ट्रातील जमिनीचा 7/12 उतारा किंवा 7/12 तपशील यासारखी माहिती सहज मिळवा. तुम्ही या ऑनलाइन पोर्टलवर मलामत्ता पत्रक आणि प्रॉपर्टी कार्ड देखील मिळवू शकता. महाराष्ट्र भूमी अभिलेख हे महाराष्ट्रातील भूखंडांची माहिती असलेले एक जमीन दस्तऐवज आहे. हे राज्यातील कोणत्याही जमीन किंवा मालमत्तेबद्दल आवश्यक स्पष्टता प्रदान करते. ई-महाभुलेख, पोर्टलवरील इतर कागदपत्रांप्रमाणे, काही मूलभूत पायऱ्यांचे अनुसरण करून प्रवेश केला जाऊ शकतो.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख 2022-23 Highlights

योजनामहाराष्ट्र भूमी अभिलेख
व्दारा सुरु महाराष्ट्र सरकार
राज्य महाराष्ट्र
लाभार्थी राज्याचे नागरिक
अधिकृत वेबसाईट एक https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/
अधिकृत वेबसाईट दोन https://mahabhumi.gov.in/mahabhumilink
उद्देश्य राज्यातील जमिनीच्या संबंधित संपूर्ण नोंदी ऑनलाइन उपलब्ध करून देणे
विभाग महसूल विभाग, महाराष्ट्र शासन
वर्ष 2022
नोंदणी पद्धत ऑनलाईन
श्रेणी राज्य सरकारी योजना

7/12 दस्तऐवज काय आहे?

खरेदी केलेली मालमत्ता कायदेशीररीत्या कोणत्याही दावे आणि खटल्यांपासून मुक्त आहे याची खात्री करण्यासाठी भारतात मालमत्ता खरेदी करण्यासाठी अनेक कागदपत्रे आवश्यक आहेत. महाराष्ट्रातील मालमत्तेच्या खरेदीसाठी आवश्यक असलेला असाच एक दस्तऐवज म्हणजे 7/12 उतारा. जेव्हा खरेदीदार राज्याच्या ग्रामीण किंवा अर्ध-ग्रामीण भागात प्लॉट्समध्ये गुंतवणूक करत असेल तेव्हा आवश्यक असलेला हा एक महत्त्वाचा कागद आहे. राज्याने मुंबईच्या उपनगरी भागांसह महाराष्ट्रातील शहरी भागात या दस्तऐवजाचा वापर रद्द केल्यामुळे, दस्तऐवजाचे महत्त्व फक्त अशा ठिकाणी आहे जेथे भूखंडांवर सिटी सर्व्हे नंबर नाहीत.

7/12 उतारा हा एक दस्तऐवज आहे ज्यामध्ये मालमत्तेच्या विशिष्ट भागा संबंधित माहिती असते, ज्यामध्ये सर्वेक्षण क्रमांक, क्षेत्र, तारीख आणि वर्तमान मालकाच्या नावाबद्दल अतिरिक्त माहिती समाविष्ट असते. हा दस्तेऐवज दोन रूपांचा मिलाफ आहे. फॉर्म 7 जमीन मालकांच्या तपशीलांबद्दल आणि त्यांच्या अधिकारांबद्दल बोलतो तर फॉर्म 12 मध्ये जमिनीचा प्रकार आणि वापराबद्दल तपशीलवार सूची आहे. ‘सात-बारा-उतारा’ ही महाराष्ट्रातील 7/12 एक्स्ट्रॅक्ट डॉक्युमेंटसाठी प्रादेशिक संज्ञा आहे. दस्तऐवजाची देखरेख कर संकलनाच्या उद्देशाने राज्य महसूल विभागाकडून केली जाते. संबंधित प्राधिकरण किंवा तहसीलदार यांच्याकडून हा उतारा जारी केला जातो. अधिकृत शुल्क भरल्यानंतर किंवा माहितीच्या अधिकाराखाली याचिका दाखल केल्यानंतर खरेदीदार कागदपत्राची प्रत मिळवू शकतात.

नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना

महाभुलेख 7/12 चे महत्व 

महाभुलेख 7/12 एक्स्ट्रॅक्ट हे जमिनीच्या नोंदीतील एक उतारा आहे, आणि एकापेक्षा जास्त उद्देशांसाठी उपयोगी आहे. हा दस्तऐवज माहितीचा एक महत्त्वाचा स्रोत आहे जो महाराष्ट्रात कुठेही जमिनीच्या भागाशी  संबंधित प्रश्न सोडवण्यास मदत करतो. खालील पॉइंट 7/12 दस्तेऐवज संबंधित महत्त्वाची थोडक्यात माहिती देतात.

  • एखाद्या मालमत्तेचे किंवा जमिनीचे अचूक स्थान निश्चित करण्यात मदत करते
  • कर तपशील देतात आणि कायदेशीर दस्तऐवज म्हणून काम करतात
  • दिलेल्या भूखंडावर चालू असलेल्या क्रियाकलापांची कल्पना देते, जसे की लागवड, लागवड आणि पिकांचे प्रकार
  • चालू क्रियाकलापांच्या आधारे प्लॉटला शेती किंवा लागवडीयोग्य जमीन म्हणून ब्रँडिंग करण्यात मदत करते, प्लॉटला कृषी किंवा ब्रँडिंग करण्यास मदत करते.
  • चालू क्रियाकलापांवर आधारित लागवडीयोग्य जमीन विचाराधीन प्लॉट कोणत्याही खटल्यात किंवा विवादात सामील आहे की नाही हे ओळखण्यास मदत करते
  • दिवाणी कायदेशीर विवादांमध्ये पुरावा म्हणून वापरला जाऊ शकतो
  • जमीन मालकीचा इतिहास, जमीन विभाजन आणि कर्जाच्या तपशीलांची माहिती प्रदान करते
  • एकदा हे तपशील उघड झाल्यानंतर, मालमत्ता किंवा प्लॉट खरेदीदार योग्यरीतीने निर्णय घेऊ शकतात. लक्षात घ्या की इच्छुक खरेदीदार प्लॉटचे टायटल किंवा त्याची मालमत्ता दुसऱ्या पक्षाकडे हस्तांतरित करण्यासाठी कागदपत्र म्हणून महाभुलेख 7/12 वापरू शकत नाहीत.

                  जननी सुरक्षा योजना

7/12 utara फॉरमॅटमध्ये बदल

डुप्लिकेशन आणि खोटेपणा टाळण्यासाठी, महाराष्ट्र सरकारने 7/12 एक्स्ट्रॅक्ट वेब आधारित दस्तऐवजाचे स्वरूप देखील बदलले आहे. राज्य सरकारचा लोगो आणि भूमी अभिलेख विभागाचा वॉटरमार्क आता 7/12 उतारा दस्तऐवजावर असेल. जमीनमालकाची शेवटची नोंद काढून सातबारावर गावाचे नाव आणि कोडही असेल. तसेच जमिनीच्या व्यवहारातील फसवणूक दूर करण्यासाठी, नवीन 7/12 उतारा फॉरमॅटमध्ये एकूण 12 फेरफार आहेत.

7/12 utara मध्ये नवीन स्वरूपाचा भाग म्हणून गावाचे नाव आणि गावाचा कोड असलेला नवीन विभाग समाविष्ट आहे. सातबारा उतार्‍याऐवजी, ग्रीन कॅटेगरीतून बांधकाम झोन किंवा पिवळ्या कॅटेगरीतील जमीन मालकांना आता प्रॉपर्टी कार्ड दिले जाणार आहे. याशिवाय, पुढेजाऊन, महाराष्ट्रात RERA अंतर्गत नोंदणीकृत मालमत्तांसाठी प्रॉपर्टी कार्ड जारी केले जातील. कारण आत्तापर्यंत ज्यांच्या जमिनीवर मालमत्ता बांधली गेली होती त्यांच्याकडेच प्रॉपर्टी कार्ड होते, हा एक नवीन 7/12 उपक्रम आहे. या उपक्रमामुळे मालमत्ताधारकांकडेही प्रॉपर्टी कार्ड असेल.

7/12 एक्स्ट्रॅक्ट ऑनलाइन दस्तऐवजात स्थानिक सरकारचा निर्देशिका कोड आणि त्या सर्वेक्षण क्रमांकाचे एकूण क्षेत्रफळ असेल आणि प्रलंबित म्युटेशन आणि शेवटचा म्युटेशन क्रमांक देखील दर्शवेल. जमिनीच्या उद्देशाचा उल्लेख, 7/12 उतारा महाराष्ट्र दस्तऐवजातही असेल.

नागरिकांना सरकारी कार्यालयात, महसूल दस्तऐवजांमध्ये पूर्वीच्या बदलांमुळे जावे लागत होते, त्यामुळे शासनाने हि प्रक्रिया अधिक पारदर्शक होण्यासाठी आणि वेळ वाचविण्याच्या दृष्टीने संपूर्ण ऑनलाइन करण्याची तरतूद केली आहे, लवकरच महसूल पत्रक ऑनलाइन उपलब्ध करून देण्याची योजना आहे. नवीन 7/12 उतारा ऑनलाइन फॉरमॅट अंतर्गत, शेतकरी त्यांच्या मोबाईल फोनवरून त्यांच्या पिकांचे फोटो क्लिक आणि अपलोड करू शकतात, ज्यामुळे तलाठ्याला शेतात जाण्याची गरज नाही. जर एखाद्या व्यक्तीकडे चार ठिकाणी जमीन असेल तर त्याला एकच सातबारा उतारा दिला जाईल याची नोंद घ्या. तसेच, नवीन 7/12 एक्स्ट्रॅक्ट ऑनलाइन महाराष्ट्र फॉरमॅटमध्ये, लोक 2008 पासून केलेले सर्व बदल, 7/12 utara वर डिजिटल पद्धतीने प्रवेश करू शकतात.

7/12 ऑनलाइन: माहिती समाविष्ट आहे

महाभुलेखच्या ऑनलाइन 7/12 मधील फॉर्म VII मध्ये अधिकार रेकॉर्ड, भोगवटादारांचे तपशील, मालकीचे तपशील, भाडेकरू माहिती, धारकांचे महसूल दायित्व आणि जमिनीशी संबंधित इतर तपशील आहेत. ऑनलाइन फॉर्म सात बारा मधील 7  मध्ये पिके, त्यांचे प्रकार आणि पिकांनी व्यापलेल्या क्षेत्रांशी संबंधित तपशील आहेत.

महाभूलेखावरील 712 उतारा हा केवळ महसूल दायित्व निश्चित करण्यासाठी एक रेकॉर्ड आहे, लक्षात घ्या की, हा रेकॉर्ड किंवा 712 उतारा हा मालकी सिद्ध करण्यासाठी एक निर्णायक दस्तऐवज नाही, मालमत्तेचे शीर्षक 7/12 उतार्‍याच्या आधारे हस्तांतरित केले जाऊ शकत नाही.

712 Utara अंतर्गत समाविष्ट असलेली माहिती खालीलप्रमाणे आहे

  • जमिनीचा सर्व्हे क्रमांक
  • मालकीचे तपशील (बदल समाविष्ट)
  • म्यूटेशन तपशील
  • बियाणे, खते, आणि कीटकनाशके खरेदी करण्यासाठी क्रेडिट तपशील (प्रलंबित कर्ज).
  • लागवडीसाठी योग्य असलेले जमिनीचे क्षेत्र
  • जमिनीचा प्रकार- शेती किंवा बिगरशेती
  • जमिनीवर सिंचनाचा प्रकार- पावसावर किंवा बागायती
  • मागील हंगामात लागवड केलेल्या पीक प्रकार
  • खटल्यांचे तपशील आणि स्थिती (असल्यास)
  • कराचा तपशील (भरलेला आणि भरायचा बाकी)

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख उद्देश्य 

आपणा सर्वांना माहित आहे की हे ऑनलाईन पोर्टल सुरू होण्यापूर्वी राज्यातील जनतेला त्यांच्या जमिनीशी संबंधित कोणतीही माहिती मिळवायची असल्यास, त्यासाठी त्यांना शासकीय कार्यलयात  जावे लागत होते, आणि तेथे त्यांना अनेक अडचणींना सामोरे जावे लागत होते, त्यामुळे नागरिकांचा  वेळ वाया जात होता. या सर्व अडचणी लक्षात घेऊन राज्य सरकारने जमिनीशी संबंधित सर्व माहिती ऑनलाइन केली आहे. आता राज्यातील नागरिकांना त्यांच्या जमिनीशी संबंधित सर्व माहिती कोणत्याही त्रासाशिवाय ऑनलाइन पोर्टलवर सहज पाहता येणार असून, त्यामुळे त्यांचा बराच वेळ वाचणार आहे. या ऑनलाइन पोर्टलवर जमिनीशी संबंधित कोणतीही माहिती सहज पाहता येईल.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

भूमिअभिलेख विभागाचा मुख्य उद्देश आहे, जमिनीशी संबंधित सर्व प्रकारच्या नोंदी ऑनलाइन उपलब्ध करून देणे, जेणेकरून राज्यातील नागरिकांना कोणत्याही शासकीय कार्यालयात जाण्याची गरज भासणार नाही. जमिनीशी संबंधित सर्व प्रकारच्या नोंदी अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध असाव्यात. जेणेकरून वेळ आणि पैसा दोन्ही वाचेल आणि व्यवस्था पारदर्शक होईल. भूमी अभिलेख विभाग आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून जमिनीचा नकाशा सुद्धा अधिकृत वेबसाइटवर उपलब्ध करून देईल.

भूमी अभिलेख 8 A उतारा म्हणजे काय?

सातबारा उताऱ्यावरून जमिनीचा मालक, त्या जमिनीवरील कर्ज आणि त्या जमिनीत कोण आणि कोणती पिके घेतली जातात याची माहिती मिळते. पण 8A उतार्‍याबद्दल अनेकांना माहिती नाही. चला तर मग जाणून घेऊया 8 A उतारा म्हणजे काय? ते कसे मिळवायचे, त्याचे फायदे काय, त्यावरील माहिती कशी वाचावी आणि समजून घ्यावी आणि सातबारा उतारा आणि 8अ उतारा यात काय फरक आहे.

सोलर रूफटॉप योजना
महाराष्ट्र बेरोजगारी भत्ता योजना
महाराष्ट्र मुख्यमंत्री किसान योजना
महा शरद पोर्टल

8 A उतारा म्हणजे उतारा ज्या गावात आहे त्या गावातील व्यक्तीच्या मालकीच्या जमिनीची एकूण जमीन दर्शविणारा उतारा. एखाद्या व्यक्तीची गावात एकापेक्षा जास्त ठिकाणी जमीन असल्यास, त्याची सर्व माहिती एका कागदावर म्हणजेच 8A उतार्‍यावर मिळू शकते. आणि या 8A उतार्‍याच्या आधारे ग्रामपंचायत कर आकारते.

प्रॉपर्टी कार्ड किंवा मालमत्ता पत्रक

प्रॉपर्टी कार्ड किंवा मलमत्ता पत्रक, हा महाराष्ट्र सरकारच्या नागरी भूमी अभिलेख रजिस्टरमधून मिळवलेला एक महत्त्वाचा उतारा आहे. हे मालमत्तेच्या मालकीचा एक महत्त्वाचा पुरावा मानला जातो आणि राज्य सरकारने प्रमाणित केले आहे. हे रेकॉर्ड-ऑफ-राईट म्हणून ओळखले जाते, दस्तऐवजात जमिनीच्या मालकी किंवा शीर्षकाशी संबंधित महत्त्वाचा तपशील आहे आणि महाराष्ट्रातील शहरी भागातील जमिनीचा इतिहास देखील प्रदान करतो.

प्रॉपर्टी कार्ड आणि 7 12 उतारा या दोन्ही राज्य सरकारने रेकॉर्ड-ऑफ-राईट्स म्हणून वर्गीकृत केले आहेत. तथापि, प्रॉपर्टी कार्ड शहरी भागातील जमिनीच्या मालकीची नोंद करते, तर 7/12 उतारा राज्याच्या शहराच्या हद्दीबाहेरील ग्रामीण भागात जमिनीची मालकी आणि शेतीच्या पैलूंबद्दल तपशीलवार माहिती प्रदान करतो.

भुलेख महाराष्ट्रावरील प्रॉपर्टी कार्डचे घटक (महाराष्ट्र भूमी अभिलेख)

प्रॉपर्टी कार्ड मध्ये अत्यंत महत्वपूर्ण माहिती असते आणि ते काळजीपूर्वक वाचणे आवश्यक असते, या पत्रकात जमिनीशी संबंधित आणि तसेच तिच्या मालकीशी संबंधित अनेक आवश्यक तपशील असतात

  • प्रॉपर्टी कार्डची महत्त्वाची घटक खाली सूचीबद्ध केली आहे:
  • जिल्ह्याचे नाव
  • तालुक्याचे नाव
  • जमिनीचा सिटी टायटल सर्व्हे क्रमांक (सीटीएस क्रमांक)
  • प्लॉट क्रमांक
  • चौरस मीटरमध्ये जमिनीचे क्षेत्रफळ
  • जमीन मालकाचे नाव
  • मालकी शीर्षकातील बदल
  • म्युटेशन रेकॉर्ड
  • कोणताही भार
  • कोणतीही कर्जे जमीन मालकाने सरकारी संस्थांकडून घेतली आहेत
  • कोणतेही प्रलंबित दावे
  • जमिनी संबंधित न भरलेले कर आणि आकारले जाणारे शुल्क
  • इतर टिप्पण्या

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख पोर्टलचे फायदे  

शासन महसूल विभागामार्फत 7/12 च्या अंतर्गत जमिनीचा संपूर्ण तपशील जसे की लागवडीचे नाव, जमिनीची लांबी रुंदी, जमिनीचा मालक, सर्वेक्षण केलेल्या जमिनीची संख्या, खताची ताकद, कीटकनाशकांचा वापर, लागवडीचा तपशील. शेतीमध्ये, शेवटचे पीक कोणते आणि कोणते पेरायचे, जमीन पावसाने ओतलेली किंवा हाताने मशागत केलेली असते. 7/12 मध्ये सरकारी एजन्सीने जमीन मालकाला दिलेल्या कर्जाचा तपशील देखील दिला आहे. मालकाने जमिनीवर केलेल्या खर्चाच्या सर्व नोंदी जसे की बियाणे, खते किंवा कीटकनाशकांची खरेदी, जमीन मालकाने घेतलेले कोणतेही कर्ज आणि मालकीशी संबंधित सर्व कागदपत्रे ऑनलाइन केली जातात.

  • या ऑनलाइन पोर्टलच्या माध्यामतून महाराष्ट्रातील नागरिकांचा वेळ आणि पैसा दोन्हींची बचत होणार आहे,
  • आता राज्यातील अर्जदारांना त्यांच्या जमिनीशी संबंधित कोणत्याही माहितीसाठी शासकीय कार्यालयात जावे लागणार नाही
  • या योजनेचा लाभ केवळ महाराष्ट्रातील नागरिकांनाच मिळणार आहे
  • या नागरिकांना आपल्या जमिनीची माहिती घ्यायची असेल, त्यांना केवळ खसरा क्रमांक प्रविष्ट करावा लागेल
  • आता हे सर्व काम ऑनलाइन केल्यामुळे, भ्रष्टाचाराचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होईल
  • शासनाने हे पोर्टल सुरु केल्यामुळे नागरीकांनाचा वेळ आणि पैसा वाचण्यास मदत होणार आहे
  • या वेबसाईटवर नागरिक जमिनीच्या संबंधित,  जमिनीचा नकाशा, जमाबंदी इत्यादींचे प्रिंटआउट सुद्धा काढू शकता
  • आता तुम्हाला तुमच्या जमिनीच्या माहिती संबंधित सरकारी कार्यालयात जाण्याची गरज भासणार नाही, आणि या पोर्टलच्या माध्यमातून सर्व माहिती तुम्हाला ताबडतोब उपलब्ध होईल.

ई-भुलेखाशी संबंधित डेटा

भूमी अभिलेख आधुनिकीकरण कार्यक्रमाने ई भुलेख सुरू केला आहे. ई-भुलेखाच्या माध्यमातून सर्व राज्यातील रहिवाशांना संगणकीकृत सातबारा डेटा आणि जमिनीचा नकाशा उपलब्ध होईल. याद्वारे सर्व माहिती एकाच ठिकाणी जमा केली जाईल. राज्यातील लोकांना त्यांच्या उत्पन्नाची माहिती अधिकृत वेबसाइटवरही मिळेल. अधिकृत संकेतस्थळावरून गोळा केलेल्या जमिनीच्या माहितीच्या आधारे नागरिकांना कर्जही दिले जाऊ शकते. या नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर करून राज्यातील लोकांना आता त्यांच्या जमिनीची सविस्तर माहिती मिळू शकणार आहे.

महाभूलेख – जमिनीच्या नोंदीचे तपशील ऑनलाइन तपासण्याची प्रक्रिया

  • महाराष्ट्र राज्य भुलेखच्या अधिकृत वेबसाइट “bhulekh.mahabhumi.gov.in” वर जा.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • वेबसाइटच्या होम पेजवरून तुम्ही “पुणे” किंवा “नाशिक” किंवा “औरंगाबाद” किंवा “नागपूर” किंवा “कोकण” किंवा “अमरावती” निवडणे आवश्यक आहे.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • नंतर “go” बटणावर क्लिक केल्यानंतर स्क्रीनवर दिसणार्‍या नवीन वेब पृष्ठावरील “7/12” किंवा “8A” निवडा.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • आता, विनंती केलेली माहिती प्रविष्ट करा, जसे की जिल्हा, तालुका आणि गाव.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • नंतर स्क्रीनवर विनंती केलेली माहिती निवडा आणि नंतर शोध पर्यायावर क्लिक करा.
  • संगणकाच्या स्क्रीनवर दिसणारा कॅप्चा कोड आता प्रविष्ट करणे आवश्यक आहे.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • त्यानंतर, इच्छित माहिती पाहण्यासाठी व्हेरिफिकेशन कॅप्चा वर क्लिक करावे लागेल, डिस्प्ले कॅप्चा मेनूमधून डिस्प्ले 7/12  ऑप्शन निवडा आणि क्लिक करा 

ई-म्युटेशन संबंधित माहिती

सरकार संपूर्ण ई-म्युटेशन प्रक्रियेचे संगणकीकरण करणार आहे. जेणेकरून राज्यातील नागरिकांना कोणताही त्रास होणार नाही. ही माहिती उपलब्ध करून देण्यासाठी डिजिटल साधनांचा वापर केला जाईल. राष्ट्रीय भूमी अभिलेख आधुनिकीकरण कार्यक्रमांतर्गत ई-म्युटेशन प्रक्रिया सुरू झाली आहे.

या सॉफ्टवेअरमध्ये इयत्ता 7/12 चा डेटा संगणकीकृत करून युनिकोडमध्ये रूपांतरित केला जाईल. सातबारातील माहिती राष्ट्रीय कार्यालयाचे दुय्यम निबंधक कार्यालय आणि तालुकास्तरीय महसूल कार्यालयाशी जोडली जाईल. पुण्यात ही प्रक्रिया पहिल्यांदा 2013 मध्ये सुरू झाली.

महाभूलेख महाराष्ट्र भूमी अभिलेख अॅप डाउनलोड करण्याची प्रक्रिया

  • तुम्ही प्रथम तुमच्या स्मार्टफोनवर Google Play Store लाँच करणे आवश्यक आहे.
  • पुढील पायरी म्हणजे सर्च बारमध्ये महाभुलेख टाइप करा आणि सर्च बटण दाबा.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • आता तुमच्या समोर उघडणाऱ्या यादीतील पहिल्या पर्यायासमोर install बटण दिसेल.
  • महाभूलेख अॅप अशा प्रकारे तुमच्या फोनमध्ये डाउनलोड केले जाईल.

7/12 म्युटेशन प्रवेश प्रक्रिया

  • यासाठी सर्वप्रथम तुम्हाला मालमत्ता नोंदणी आणि जमीन अभिलेखातील म्युटेशनसाठी सार्वजनिक डेटा एंट्रीच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल .
  • तुम्हाला आता खाली स्क्रोल करून “प्रोसीड टू लॉगिन” पर्याय निवडावा लागेल.
  • लॉगिन करण्यासाठी तुमचे वापरकर्तानाव, पासवर्ड आणि कॅप्चा कोड आता प्रविष्ट करणे आवश्यक आहे.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • पुढील पायरी म्हणजे 7/12 म्युटेशन पर्याय निवडणे.
  • तुम्ही आता रोल निवडणे आवश्यक आहे.
  • रोलची निवड केल्यानंतर तुमच्या जमिनीच्या नोंदीमध्ये कोणतीही नोंद करता येईल.
  • तुम्हाला आता सबमिट बटण दाबावे लागेल. कृपया लक्षात ठेवा की तुम्ही एकदा सबमिट बटणावर क्लिक केल्यानंतर, तुमची नोंद सुधारली जाऊ शकत नाही.

डिजिटल स्वाक्षरीकरण प्रक्रिया 7/12, 8A आणि प्रॉपर्टी कार्ड नोंदणी प्रक्रिया 

  • सर्वप्रथम तुम्हाला डिजिटल स्वाक्षरी करण 7/12, 8A आणि प्रॉपर्टी कार्ड स्वाक्षरीच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल .
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • मुख्यपृष्ठावर, तुम्हाला नवीन वापरकर्ता नोंदणीसाठी लिंकवर क्लिक करावे लागेल.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • यानंतर, नोंदणी फॉर्म तुमच्या समोर उघडेल.
  • तुमचे नाव, पत्ता, लॉगिन आयडी, पासवर्ड इत्यादी या फॉर्ममध्ये विचारलेली संपूर्ण माहिती भरून सबमिट बटणावर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे तुमची नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण होईल.

डिजिटल स्वाक्षरीकरण 7/12, 8A आणि प्रॉपर्टी कार्ड डाउनलोड करण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला डिजिटल स्वाक्षरी करण 7/12, 8A आणि प्रॉपर्टी कार्ड स्वाक्षरीच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल .
  • आता तुमच्या समोर होमपेज ओपन होईल.
  • लॉगिन आयडी, पासवर्ड आणि कॅप्चा कोड या होम पेजवर तुम्हाला प्रविष्ट करावा लागेल 
  • त्यानंतर तुम्हाला लॉगिन बटणावर क्लिक करावे लागेल.
  • सर्चमध्ये तुमचा जिल्हा, गाव इत्यादी निवडून तुम्हाला तुमचे खाते रिचार्ज करावे लागेल 
  • यानंतर तुम्ही तुमचे डिजिटल स्वाक्षरी कारण 7/12, 8A आणि प्रॉपर्टी कार्ड डाउनलोड करू शकाल.

पेमेंट स्थिती तपासण्यासाठी प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला डिजिटल सिग्नेचर करण 7/12, 8A आणि प्रॉपर्टी कार्ड सिग्नेचर करणच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल . आता तुमच्या समोर होमपेज ओपन होईल.
  • आता तुम्हाला चेक पेमेंट स्टेटसच्या लिंकवर क्लिक करावे लागेल 

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • तुम्हाला तुमचा PRN नंबर, तुमच्या समोर एक नवीन पेज उघडेल ज्यामध्ये तुम्हाला हा नंबर टाकावा लागेल  
  • आता तुम्हाला सबमिट बटणावर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे तुम्ही पेमेंटची स्थिती तपासण्यास सक्षम असाल.

7/12 सत्यापित करण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला डिजिटल स्वाक्षरी करण 7/12, 8A आणि प्रॉपर्टी कार्ड स्वाक्षरीच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल 
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • होम पेजवर, तुम्हाला Verify 7/12 साठी लिंकवर क्लिक करावे लागेल.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • आता तुमच्या समोर एक नवीन पेज उघडेल ज्यामध्ये तुम्हाला तुमचा व्हेरिफिकेशन नंबर टाकावा लागेल.
  •  त्यानंतर सबमिट बटणावर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे आपण 7/12 सत्यापित करण्यास सक्षम असाल.

महाभूलेख 8A सत्यापित करण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला डिजिटल सिग्नेचर करण 7/12, 8A आणि प्रॉपर्टी कार्ड सिग्नेचर करणच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल . आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • होम पेजवर, तुम्हाला Verify 8A साठी लिंकवर क्लिक करावे लागेल.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • आता तुमच्या समोर एक नवीन पेज उघडेल ज्यामध्ये तुम्हाला तुमचा व्हेरिफिकेशन नंबर टाकावा लागेल.
  • त्यानंतर सबमिट बटणावर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे आपण 8A सत्यापित करण्यास सक्षम असाल

महाभूलेख प्रॉपर्टी कार्ड सत्यापित करण्याची प्रक्रिया

  • यासाठी सर्वप्रथम तुम्हाला डिजिटल स्वाक्षरी करण 7/12, 8A आणि प्रॉपर्टी कार्ड स्वाक्षरीच्या अधिकृत वेबसाइटवर जावे लागेल .
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • मुख्यपृष्ठावर, तुम्हाला प्रॉपर्टी कार्ड सत्यापित करण्यासाठी लिंकवर क्लिक करावे लागेल.
  • तुम्हाला तुमचा व्हेरिफिकेशन नंबर, आता तुमच्या समोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये टाकावा लागेल 
  • त्यानंतर सबमिट बटणावर क्लिक करावे लागेल.

महाभूलेख पोर्टलवर फीडबॅक देण्याची प्रक्रिया 

  • सर्वप्रथम तुम्हाला महाराष्ट्र भुलेखच्या अधिकृत वेबसाइटवर जावे लागेल .
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • मुख्यपृष्ठावर, तुम्हाला इंपॉर्टेंट नोट अंतर्गत दिलेल्या वेबसाइटवर क्लिक करावे लागेल.
  • आता ही वेबसाइट नवीन पेजवर उघडेल.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख

  • फीडबॅक फॉर्मसाठी तुम्हाला लिंकवर क्लिक करावे लागेल .
  • यानंतर, फीडबॅक फॉर्म तुमच्या समोर उघडेल, ज्यामध्ये तुम्हाला तुमचे नाव, मोबाईल नंबर, ईमेल आयडी इत्यादी विचारलेली सर्व माहिती भरावी लागेल आणि सबमिट बटणावर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे तुम्ही तुमचा अभिप्राय देऊ शकाल.

महाभूलेख जिल्हानिहाय महत्वपूर्ण लिंक्स 

जिल्हाउप जिल्हाअधिकृत वेबसाइट लिंक
नाशिक अहमदनगर, धुळे. जळगाव, नंदुरबार, नाशिकइथे क्लिक करा
पुणेपुणे, सातारा, सोलापुर,सांगली, कोल्हापुरइथे क्लिक करा
नागपूरनागपूर, भंडारा, वर्धा, चंद्रपूर, गडचिरोली, गोंदियाइथे क्लिक करा
औरंगाबादऔरंगाबाद, बीड, जालना, उस्मानाबाद, नांदेड, लातूर, परभणी, हिंगोलीइथे क्लिक करा
कोकण मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्गइथे क्लिक करा
अमरावती अकोला, अमरावती, बुलडाणा, यवतमाळ, वाशीमइथे क्लिक करा

महाभूलेख जिल्हा प्रशासन लिंक्स

बुलढाणाhttps://buldhana.nic.in/
अकोला https://akola.gov.in/mr/service/सातबारा७-१२/
वाशीम https://washim.gov.in/service/सातबारा-7-12/
अमरावती https://amravati.gov.in/mr/service/भूमिअभिलेख-व-७-१२-उतारा/
यवतमाळ https://yavatmal.gov.in/mr/service/भूमी-अभिलेख-व-७-१२-उतारा/
नांदेड https://nanded.gov.in/mr/service/सातबारा/
हिंगोली https://hingoli.nic.in/mr/
परभणी https://parbhani.gov.in/mr/service/भूमी-अभिलेख/
जालना https://jalna.gov.in/mr/
औरंगाबाद https://aurangabad.gov.in/mr/service/सात-बारा-उतारा/
बीड https://beed.gov.in/service/सातबारा७-१२/
लातूर https://latur.gov.in/en/service/satbara7-12/
उस्मानाबादhttps://osmanabad.gov.in/mr/service/7-12-पहा/
ठाणे https://thane.nic.in/mr/service/संगणकीकृत-७-१२/
मुंबई उपनगर https://mumbaisuburban.gov.in/mr/service/7-12-पहा/
रायगड https://raigad.gov.in/service/सातबारा-७-१२/
रत्नागिरी https://ratnagiri.gov.in/
पालघर https://palghar.gov.in/mr/
वर्धा https://wardha.gov.in/
नागपूरhttps://nagpur.gov.in/mr/
भंडारा https://bhandara.gov.in/
गोंदिया https://gondia.gov.in/mr/
गडचिरोली https://gadchiroli.gov.in/mr/
चंद्रपूर https://chanda.nic.in/mr/service/land-records-7/
नंदुरबार https://nandurbar.gov.in/mr/
धुळे https://dhule.gov.in/service/land-records/
जळगाव https://jalgaon.gov.in/
नाशिक https://nashik.gov.in/mr/
अहमदनगर https://ahmednagar.nic.in/mr/service/संगणकीकृत-७-१२/
पुणे https://pune.gov.in/mr/service/७-१२-बघणे/
सोलापूर https://solapur.gov.in/
सातारा https://www.satara.gov.in/service/भूमी-अभिलेख-आपला-७-१२-पहा/
कोल्हापूर https://kolhapur.gov.in/service/7-12-ऑनलाइन/
सांगली https://sangli.nic.in/

संपर्क 

अधिकृत वेबसाईटइथे क्लिक करा
अधिकृत वेबसाईट इथे क्लिक करा
संपर्क जमाबंदी आयुक्त आणि संचालक भूमि अभिलेख कार्यालय तिसरा मजला, नवीन प्रशासकीय इमारत, कौन्सिल हॉल समोर, पुणे दूरध्वनी : 020-26050006,
ई-मेल [email protected]
महाराष्ट्र सरकारी योजना इथे क्लिक करा

महाराष्ट्र सरकार या महाभूलेख पोर्टला समर्थन देते, हा उपक्रम जमीन मालक आणि खरेदीदारांसाठी जमीन डेटामध्ये प्रवेश करणे सोपे करते. महाराष्ट्राच्या जमिनीच्या नोंदींसाठी हे ठिकाण महत्वपूर्ण आहे. जमिनीच्या कोणत्याही भागावर समर्पक माहिती मिळवू पाहणाऱ्या व्यक्तींसाठी, महाराष्ट्र भूमी अभिलेख पोर्टल, ज्याला उतारा, सातबारा आणि अपना खाता असेही संबोधतात, हे एक उपयुक्त पोर्टल  आहे. लक्षात ठेवा की या वेबसाइटवर ठेवलेल्या जमिनीच्या नोंदींचे व्यवस्थापन आणि नियंत्रण राज्य सरकार करते. साधारणपणे, तुम्ही तुमच्या सोयीनुसार आणि गरजेनुसार आमच्या पेजवरील कोणतीही सामग्री मुद्रित किंवा डाउनलोड करू शकता. उपलब्ध माहितीमध्ये महाराष्ट्रातील 7/12 उतारा आणि 7/12 जमिनीची तथ्ये समाविष्ट आहेत. या वेब पोर्टलवर, तुम्ही मालमत्ता पत्रक आणि प्रॉपर्टी कार्ड्स देखील ऍक्सेस करू शकता.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख FAQ 

Q. महाराष्ट्र भूमी अभिलेख पोर्टल काय आहे ?

जमिनीशी संबंधित महत्त्वाच्या माहितीपर्यंत प्रवेश सुलभ करण्यासाठी भारत सरकारने डिजिटल इंडिया लँड रेकॉर्ड आधुनिकीकरण कार्यक्रम सुरू केला. या कार्यक्रमांतर्गत महाराष्ट्रातील रहिवासी महाभूलेख पोर्टलद्वारे कोणतीही जमीन किंवा मालमत्तेशी संबंधित माहिती ऑनलाइन मिळवू शकतात. नियुक्त पोर्टल वापरकर्त्यांना कोणत्याही अडचणीशिवाय महाराष्ट्र भूमी अभिलेख डेटाबेस ऑनलाइन ऍक्सेस करण्यास मदत करते. जमीन मालक किंवा संभाव्य जमीन खरेदीदार म्हणून, 7/12 आणि 8A सारख्या महत्त्वाच्या एक्स्ट्रॅक्ट मध्ये प्रवेश करण्यासाठी आणि काही वेळेत संबंधित आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी या ऑनलाइन पोर्टलला भेट द्या. 

Q. 8A आणि 7/12 मधील फरक काय आहे ?

8A आणि 7/12 मधील फरक 8A हे जमिनीच्या मालकीचे रेकॉर्ड किंवा सरकारी नोंदवहीत जमिनीची नोंद असल्याचा पुरावा म्हणून काम करते. वैकल्पिकरित्या, 7/12 हा कोणत्याही महाराष्ट्रीय जिल्ह्याच्या जमिनीच्या नोंदीचा एक उतारा आहे आणि तो विचाराधीन जमिनीबद्दल तपशीलवार माहिती देतो.

Q. महाराष्ट्र भूमि अभिलेखचा उद्देश्य काय आहे ? 

शासनाच्या या पोर्टलचा उद्देश राज्यातील सर्व नागरिकांना ऑनलाइन माध्यमातून जमिनीचा तपशील उपलब्ध करून देणे हा आहे. याच्या मदतीने सर्व नागरिक त्यांच्या जमिनीचा तपशील ऑनलाइन तपासू शकतात.

Q. महाराष्ट्र शासनाने जमिनीच्या नोंदीशी संबंधित तपशीलांसाठी मोबाइल अॅप सुरू केले आहे का?

होय, महाराष्ट्र राज्य सरकारने हे पोर्टल सुरू केल्यानंतर, एक मोबाइल अॅप देखील सुरू केली आहे ज्याद्वारे जमिनीच्या नोंदीशी संबंधित माहिती मिळू शकते.

Q. सातबारा म्हणजे काय? 

सातबारा किंवा 7/12 हा राज्याच्या महसूल विभागाने राखलेल्या जमिनीच्या नोंदीचा उतारा आहे. दस्तऐवजांमध्ये सर्व्हे नंबर, मालकाचे नाव आणि क्षेत्र यासारखी जमिनीची माहिती असते.

Q. 7/12 महाभूलेख (सातबारा उतारा) चे उपयोग काय आहेत?

7/12 (सातबारा उतारा) उतारा चे अनेक उपयोग आहेत जसे:

  • 7/12 (सातबारा उतारा) उतारा वडिलोपार्जित जमीन किंवा इतर कोणत्याही भूखंडाची मालकी सिद्ध करण्यासाठी किंवा तपासण्यासाठी वापरला जातो.
  • 7/12 (सातबारा उतारा) जमिनीचा प्रकार आणि त्या विशिष्ट जमिनीवर कोणत्या प्रकारची कामे केली जातात यासंबंधी सर्व माहिती प्रदान करते.
  • 7/12 उतारा शेतजमिनी आणि आजूबाजूच्या जमिनींचा संपूर्ण तपशील देतो.
  • एखाद्या विशिष्ट जमिनीची विक्री करताना सब-रजिस्ट्रार कार्यालयात 712 उतारा आवश्यक आहे.
  • जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला एखाद्या विशिष्ट जमिनीवर कर्ज घ्यायचे असेल तेव्हा बँकेत 7/12 उतारा आवश्यक असतो.
  • 7/12 चा अर्क दिवाणी खटल्याच्या वेळी पुरावा म्हणून न्यायालयात विचारला जातो.

Leave a Comment